Terminy UDT: jak ich nie przegapić

Terminy UDT nie mieszczą się w jednej kolumnie Excela. Przy każdym dźwigu trzeba pilnować kilku różnych terminów: badania okresowego, konserwacji, pomiarów elektrycznych, a czasem badań doraźnych. Pokazujemy, skąd się biorą, kto za nie odpowiada i jak ułożyć pracę serwisu, żeby żaden nie uciekł.

Stan prawny na 12 listopada 2026 r.

Jakie terminy UDT trzeba pilnować przy dźwigu

Podstawą jest rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego dla urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2176). Wynika z niego pięć rodzajów terminów. Każdy ma inne źródło i inny rytm, a badania doraźne nie mają rytmu wcale.

Termin	Jak często (dźwig osobowy i towarowy z wstępem do kabiny)	Kto odpowiada
Badanie okresowe UDT	Co rok. Konkretny miesiąc wpisuje inspektor w protokole	Eksploatujący przygotowuje urządzenie, badanie wykonuje inspektor UDT
Przegląd konserwacyjny	Co 30 dni, chyba że instrukcja eksploatacji podaje inny termin	Konserwujący
Przegląd roczny konstrukcji nośnej i ochrony przeciwporażeniowej	Nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy, jeśli instrukcja nie mówi inaczej	Konserwujący
Pomiary elektryczne (izolacja, uziemienia, ochrona przeciwporażeniowa)	Nie rzadziej niż raz w roku	Eksploatujący zapewnia ich wykonanie i udokumentowanie
Badanie doraźne eksploatacyjne	Bez cyklu: po wymianie ważnych elementów, naprawie, modernizacji albo po ocenie stanu technicznego	Eksploatujący składa wniosek do UDT

Formalnie większość obowiązków ma eksploatujący, w budynkach zwykle właściciel albo zarządca. W praktyce pilnuje ich serwis, bo to on zna urządzenie i to jego konserwator stoi przy dźwigu w dniu badania. Przegląd roczny konserwator zwykle wykonuje przy jednej z konserwacji. Warto oznaczyć ją w grafiku jako roczną. Przegląd roczny to oględziny i sprawdzenie wykonywane przez konserwatora. Pomiary elektryczne to badanie przyrządami zakończone protokołem, który zatwierdza osoba z kwalifikacjami elektrycznymi na stanowisku dozoru.

Dla porównania cykle innych urządzeń, którymi często zajmują się te same serwisy:

Urządzenie	Badanie okresowe UDT	Konserwacja
Dźwig osobowy i towarowy z wstępem osób do kabiny	Co rok	Co 30 dni
Dźwig towarowy mały i towarowy bez prawa wstępu osób do kabiny	Co 3 lata	Co 60 dni
Urządzenie dla osób z niepełnosprawnościami	Co 2 lata	Co 30 dni
Schody i chodniki ruchome	Co rok	Co 30 dni

Pomiary elektryczne raz w roku obowiązują urządzenia służące do przemieszczania osób oraz pracujące na zewnątrz albo w trudnych warunkach. Dźwig towarowy bez prawa wstępu osób, pracujący w zwykłym pomieszczeniu, wymaga ich co 2 lata. Osobną sprawą jest resurs dźwigu. To nie termin w kalendarzu, tylko granica zużycia, którą kontroluje się na bieżąco.

Kto wyznacza termin badania UDT

W branży badanie okresowe często nazywa się po prostu odbiorem UDT. Jego termin nie wynika z kalendarza serwisu, tylko z dokumentów UDT:

• Termin to miesiąc i rok, nie dzień. Rozporządzenie mówi wprost, że terminy badań wyznacza się, podając miesiąc i rok.
• Kolejny termin wpisuje inspektor. Po badaniu podaje go w protokole z czynności dozoru technicznego i wydaje decyzję z datą jej ważności.
• Pierwszy termin liczy się od decyzji. Dla nowego urządzenia pierwsze badanie okresowe liczy się od dnia wydania decyzji zezwalającej na eksploatację.
• UDT może termin skrócić. Gdy stan techniczny budzi zastrzeżenia, inspektor przyspiesza kolejne badanie i podaje powód w protokole.
• Badanie doraźne może przesunąć cykl. Jeśli badanie doraźne, na przykład po modernizacji, obejmie wszystko, co sprawdza się na badaniu okresowym, kolejny termin można za zgodą eksploatującego liczyć od jego daty.

Z tego wynika prosta zasada: źródłem terminu jest ostatni protokół UDT, a nie data ostatniego badania plus rok. Przykład: inspektor skrócił termin do sześciu miesięcy, a w arkuszu został stary, roczny. Przez pół roku wszystko wygląda dobrze, a potem okazuje się, że badanie trzeba było zrobić już dawno.

Badanie zgłasza się wnioskiem do oddziału UDT. Według wytycznych UDT wniosek powinien podpisać eksploatujący albo osoba upoważniona do zaciągania w jego imieniu zobowiązań finansowych. Serwis może wniosek przygotować, ale podpisuje go eksploatujący albo osoba przez niego upoważniona. Konkretny dzień ustala się z oddziałem UDT.

Co grozi, gdy termin badania minie

Ustawa o dozorze technicznym mówi, że urządzenie objęte dozorem może pracować tylko na podstawie decyzji UDT zezwalającej na eksploatację (art. 14 ust. 1). Decyzja wydana po badaniu ma datę ważności, więc po jej upływie dźwig nie powinien pracować do czasu kolejnego badania. Za dopuszczenie do eksploatacji urządzenia bez decyzji UDT albo wbrew decyzji o wstrzymaniu eksploatacji grozi grzywna albo kara ograniczenia wolności (art. 63 ust. 1).

Przepis dotyczy tego, kto dopuszcza dźwig do pracy. Zwykle jest to eksploatujący, ale ustawa nie wyłącza z tego nikogo, więc konserwator nie powinien uruchamiać urządzenia bez ważnej decyzji UDT. Dla serwisu przeterminowane badanie to jednak przede wszystkim problem z klientem: zarządca dowiaduje się o nim od mieszkańców albo od inspektora, a pierwsze pytanie zadaje swojej firmie serwisowej.

Dlaczego terminy uciekają

W firmie, która ma kilkaset urządzeń, terminy rzadko giną przez niedbałość. Giną, bo każdy z nich żyje w innym miejscu:

• Termin badania jest w protokole UDT, a protokół w segregatorze albo w skrzynce mailowej jednej osoby.
• Konserwacje są w grafiku konserwatorów, często ułożonym według tras, a nie według dat.
• Pomiary elektryczne mają własny cykl i bywają zlecane podwykonawcy, więc nikt w biurze nie widzi ich na co dzień.
• Badania doraźne nie mają cyklu w ogóle. Pojawiają się po wymianie lin czy modernizacji i łatwo o nich zapomnieć, gdy praca jest już skończona. Przy modernizacji od 20 stycznia 2027 r. warto też sprawdzić, czy zmiana nie jest istotną modyfikacją – piszemy o tym w tekście Rozporządzenie maszynowe 2027.

Arkusz kalkulacyjny radzi sobie z jedną kolumną dat. Gorzej, gdy terminy trzeba poprawiać po każdym badaniu, pamiętać o skróceniach i pilnować kilku cykli naraz dla setek urządzeń. Każda ręczna zmiana to okazja do pomyłki, a arkusz nie powie, że coś zostało przepisane źle. Jak ułożyć terminy w plan miesiąca, piszemy w tekście Harmonogram konserwacji dźwigów.

Jak przygotować dźwig do badania okresowego

Badanie to nie tylko wizyta inspektora. Rozporządzenie określa, w jakim stanie ma być urządzenie i co inspektor sprawdzi (§ 13 i § 16).

1. Urządzenie sprawne i gotowe do pracy. Dźwig ma być zmontowany, sprawny technicznie i przygotowany do eksploatacji zgodnie z instrukcją.

2. Konserwator na miejscu. Na badaniu musi być konserwator. Bez niego badanie jest możliwe tylko wtedy, gdy uzgodnisz to z UDT najpóźniej dzień przed terminem, badanie nie wymaga czynności, przy których konserwator jest niezbędny, a konserwacje były wykonywane i wpisane do dziennika.

3. Dokumenty pod ręką. Inspektor sprawdza księgę rewizyjną i dziennik konserwacji, protokoły pomiarów elektrycznych oraz zaświadczenie kwalifikacyjne konserwatora.

4. Zalecenia z poprzedniego badania wykonane. Inspektor sprawdza, czy zrealizowano zalecenia z poprzedniego protokołu i czy wykonano wymagane pomiary. Zalecenia warto zamienić na zadania od razu po badaniu, a nie tydzień przed kolejnym.

W praktyce przed każdym badaniem ktoś w biurze powinien sprawdzić trzy rzeczy: czy dziennik konserwacji jest kompletny, czy pomiary są aktualne i czy konserwator ma ten dzień wolny w grafiku.

Badania doraźne: terminy, których nie ma w kalendarzu

Badanie doraźne eksploatacyjne wykonuje UDT na pisemny wniosek eksploatującego. Wniosek trzeba złożyć (§ 17 ust. 2):

• po wymianie cięgien nośnych (np. lin), urządzeń chwytających, zespołu napędowego lub jego elementów działającego na zasadzie sprzężenia ciernego albo urządzeń zabezpieczających, takich jak ogranicznik prędkości czy system ryglowania drzwi przystankowych,
• po naprawie lub modernizacji,
• po zmianie miejsca pracy wymagającej demontażu i ponownego montażu,
• po ocenie stanu technicznego wykonanej po przekroczeniu resursu.

Takie badanie nie wynika z żadnego cyklu, więc samo nie pojawi się w zestawieniu. Najbezpieczniej jest zapisać je jako osobne zadanie już wtedy, gdy planujesz wymianę lub modernizację, a nie dopiero po zakończeniu prac.

Jak pilnować terminów UDT w serwisie

Niezależnie od tego, czy pracujesz w arkuszu, czy w programie, sprawdza się kilka zasad:

1. Wszystko w jednym miejscu. Każde urządzenie ma w jednym miejscu wszystkie swoje cykle: badanie UDT, konserwację, pomiary. Nie trzy arkusze u trzech osób.

2. Termin z protokołu wpisany od razu. Po badaniu wpisujesz termin z protokołu, a nie wyliczony samodzielnie. Tylko tak zauważysz skrócenie.

3. Przegląd następnego miesiąca. W ostatnim tygodniu miesiąca sprawdzasz, które urządzenia mają badanie w kolejnym miesiącu. Od razu ustalasz dni z UDT i obecność konserwatorów.

4. Przygotowanie jako zadanie dla konkretnej osoby. Zamiast notatki „sprawdzić przed UDT” jest zadanie z terminem i nazwiskiem konserwatora.

5. Protokoły przy urządzeniu. Protokół z badania i z pomiarów trzymasz przy urządzeniu, którego dotyczą. Gdy inspektor albo zarządca o nie zapyta, nie trzeba ich szukać.

Jak to wygląda w LiftManagerze

W LiftManagerze badanie okresowe UDT nazywa się odbiorem technicznym. Każdy dźwig ma w karcie urządzenia własne okresy: odbioru technicznego, konserwacji i pomiarów elektrycznych. Przy dodawaniu urządzenia zaznaczasz „Zaplanuj” przy odbiorze, konserwacji i pomiarach i podajesz daty pierwszego odbioru i konserwacji, a terminy od razu trafiają do kalendarza.

Odbiór techniczny ma swoją ścieżkę: od statusu „Oczekuje”, przez „Umówione badanie”, do akceptacji. Biuro może zlecić konserwatorowi przygotowanie urządzenia do badania jako osobne zadanie. Po akceptacji odbioru system sam zakłada kolejny i proponuje jego datę. Przy akceptacji zaznaczasz „Wybierz ręcznie datę kolejnego odbioru technicznego” i wpisujesz termin z nowego protokołu, więc skrócenie przez inspektora od razu widać w kalendarzu. Krok po kroku opisujemy to we wpisie Odbiory techniczne UDT.

Tak samo działają pomiary elektryczne: po zaakceptowaniu pomiaru system tworzy kolejny według okresu ustawionego przy urządzeniu. Wszystkie terminy widać w jednym kalendarzu i na mapie, razem z konserwacjami. Więcej o planowaniu cykli przeczytasz na stronie kalendarza serwisowego.

Najczęstsze pytania

Źródła

• Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2176): § 3, § 6 ust. 1, § 9 ust. 1 i 3, § 13, § 16, § 17 ust. 2, § 22, załączniki nr 1 i 2.
• Ustawa z 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 1194): art. 14 ust. 1, art. 63 ust. 1.
• Urząd Dozoru Technicznego, Przewodnik dla UTB: „Wytyczne UDT dotyczące eksploatacji urządzeń transportu bliskiego”, wydanie 3 z 9 lutego 2022 r. (komentarze do § 3 i § 22).

Tagi

• Kalendarz
• Przepisy
• UDT