Konserwacja dźwigu: przepisy, co ile, zakres i kto odpowiada

Konserwacja dźwigu to nie formalność „raz w miesiącu”. Przepisy dokładnie mówią, co ile się ją robi, kto może ją wykonywać, co trzeba sprawdzić i jak to zapisać. Zebraliśmy w jednym miejscu przepisy o konserwacji dźwigów osobowych i to, co z nich wynika dla firmy serwisowej i zarządcy budynku.

Stan prawny na 12 listopada 2026 r.

Konserwacja dźwigów osobowych: przepisy w skrócie

Dźwigi są urządzeniami transportu bliskiego objętymi dozorem technicznym. O ich konserwacji mówią dwa akty:

• Ustawa o dozorze technicznym wymaga, żeby osoby konserwujące urządzenia techniczne miały zaświadczenia kwalifikacyjne (art. 22 ust. 2 i 3).
• Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego dla urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2176) określa, kto zapewnia konserwację, co należy do konserwującego, w jakich terminach się ją robi i jak się ją dokumentuje.

Do tego dochodzą wytyczne UDT dotyczące eksploatacji urządzeń transportu bliskiego. Nie są przepisem, ale pokazują, jak UDT czyta rozporządzenie. Co od 20 stycznia 2027 r. zmienia rozporządzenie maszynowe, piszemy w tekście Rozporządzenie maszynowe 2027. Według nich konserwacja to czynności wykonywane według instrukcji eksploatacji, żeby utrzymać urządzenie w stanie zdatnym do użytku. Konserwacja nie jest naprawą.

Konserwacja dźwigu: co ile

Przeglądy konserwacyjne wykonuje się w terminach z instrukcji eksploatacji urządzenia. Jeśli producent przewidział inny termin, obowiązuje instrukcja. Dopiero gdy instrukcja terminów nie podaje, obowiązują te z załącznika nr 2 do rozporządzenia (§ 9 ust. 3):

Urządzenie	Przegląd konserwacyjny
Dźwig do transportu osób lub ładunków (osobowy i towarowy ze wstępem osób do kabiny)	Co 30 dni
Dźwig towarowy mały i dźwig do ładunków bez prawa wstępu osób do kabiny	Co 60 dni
Urządzenie dla osób z niepełnosprawnościami	Co 30 dni
Schody i chodniki ruchome	Co 30 dni

Niezależnie od przeglądów co 30 dni konserwujący nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy przegląda konstrukcję nośną, w szczególności połączenia rozłączne i nierozłączne, oraz instalację ochrony przeciwporażeniowej i uziemienia, o ile instrukcja nie podaje innego terminu (§ 9 ust. 1 pkt 3). W umowach i przetargach nazywa się go często przeglądem rocznym albo „przeglądem nr 2”. Umowa może przewidywać przeglądy częstsze, niż wymagają przepisy, ale nie rzadsze.

Osobne terminy mają też badania UDT i pomiary elektryczne.

Kto odpowiada za konserwację dźwigu

W konserwacji biorą udział trzy strony. Każda ma inne obowiązki.

Kto	Za co odpowiada
Eksploatujący (w budynkach zwykle właściciel albo zarządca)	Zapewnia właściwą konserwację, zakłada i przechowuje dziennik konserwacji, rejestruje przebieg eksploatacji (§ 7 ust. 1 i 2)
Konserwujący (konserwator z zaświadczeniem kwalifikacyjnym)	Wykonuje przeglądy według instrukcji, usuwa usterki, prowadzi dziennik, zawiadamia eksploatującego o usterkach, przez które trzeba wyłączyć urządzenie (§ 9 ust. 1)
UDT	W czasie badania okresowego sprawdza m.in. księgę rewizyjną, dziennik konserwacji i zaświadczenie konserwującego, który uczestniczy w badaniu (§ 16 ust. 2 pkt 1)

Eksploatujący zwykle zleca konserwację firmie serwisowej. Obowiązku zapewnienia konserwacji to z niego nie zdejmuje. To on zapewnia też udział konserwującego w badaniu UDT (§ 13 ust. 3). W praktyce terminów, ludzi i dokumentów pilnuje jednak serwis.

Zakres czynności konserwacyjnych

Podstawą jest zawsze instrukcja eksploatacji konkretnego dźwigu. Rozporządzenie wymienia, co konserwujący musi sprawdzać w ramach przeglądów (§ 9 ust. 1 pkt 2):

• stan techniczny mechanizmów napędowych, układów hamulcowych oraz cięgien nośnych i ich zamocowań,
• działanie urządzeń zabezpieczających i ograniczników ruchowych,
• działanie urządzeń sterujących, sygnalizacyjnych i oświetleniowych,
• prawidłowość obsługi urządzenia.

Do obowiązków konserwującego należy też usuwanie usterek i innych nieprawidłowości (§ 9 ust. 1 pkt 4). Jeśli usterka wymaga wyłączenia dźwigu z eksploatacji, konserwujący od razu zawiadamia eksploatującego i robi wpis w dzienniku (§ 9 ust. 1 pkt 6).

Wymiana części. Konserwujący może bez uzgodnienia z UDT wymienić element na taki o tych samych parametrach i charakterystykach (§ 9 ust. 2). Wyjątkiem są elementy wymienione w § 17 ust. 2 pkt 1: cięgna nośne (np. liny), urządzenia chwytające, cierny zespół napędowy lub jego elementy, mechanizm podnoszenia oraz urządzenia zabezpieczające, w szczególności ogranicznik prędkości, urządzenia chwytne, ogranicznik obciążenia i system ryglowania drzwi przystankowych. Po ich wymianie eksploatujący składa wniosek o badanie doraźne eksploatacyjne, czyli dodatkową wizytę inspektora UDT poza zwykłym harmonogramem badań.

Element o innych parametrach nie mieści się w tej zasadzie. Według wytycznych UDT taka wymiana może podlegać procedurze naprawy albo modernizacji, którą uzgadnia się z UDT przed rozpoczęciem prac (§ 11).

Kto może konserwować dźwig

Konserwator musi mieć zaświadczenie kwalifikacyjne wydane przez UDT po sprawdzeniu kwalifikacji (art. 22 ust. 3 i art. 23 ustawy). Ustawa pozwala wydawać zaświadczenia na 5 do 10 lat, zależnie od rodzaju urządzenia. Dla konserwatorów dźwigów rozporządzenie o kwalifikacjach przewiduje 5 lat. Zaświadczenia są osobne dla dźwigów z napędem elektrycznym oraz z napędem hydraulicznym lub pneumatycznym, więc przydzielając konserwatora, sprawdź, czy ma zaświadczenie na dany typ napędu.

Przedłużenie zaświadczenia jest bezpłatne i następuje na wniosek. Wniosek trzeba złożyć najpóźniej 3 miesiące przed końcem ważności. Drugi warunek: konserwator musi wykonywać czynności z zaświadczenia przez co najmniej 3 lata w ostatnich 5 latach jego ważności (art. 23 ust. 2a i 2c).

Dla firmy serwisowej to kolejny termin do pilnowania: ważność zaświadczeń każdego konserwatora, z trzymiesięcznym zapasem. Eksploatujący powinien więc sprawdzać, czy konserwator ma aktualne zaświadczenie.

Jak dokumentować konserwację

Każdy przegląd konserwacyjny trafia do dziennika konserwacji. Eksploatujący zakłada i przechowuje go oddzielnie dla każdego urządzenia, a prowadzi go konserwujący (§ 7 ust. 2). Wpis zawiera wykonane czynności i ich wynik oraz (§ 9 ust. 1 pkt 5):

• imię i nazwisko konserwującego,
• numer jego zaświadczenia kwalifikacyjnego,
• datę przeglądu,
• stan licznika roboczogodzin lub cykli pracy, jeśli urządzenie go ma.

Dziennik może być prowadzony w formie elektronicznej (§ 7 ust. 3). Wytyczne UDT dodają, że wzór dziennika nie jest określony. Ważne jest, żeby dało się jednoznacznie ustalić datę przeglądu, osobę z zaświadczeniem, wykonane czynności i wynik. Dziennik trzeba pokazać przy każdym badaniu UDT.

Dziennik przydaje się też poza kontrolą UDT. Zapisany stan licznika jazd pomaga ustalić stopień wykorzystania resursu. Dziennik należy do urządzenia, a przechowuje go eksploatujący. Przy zmianie firmy konserwującej zostaje więc przy dźwigu, a nowy konserwator prowadzi go dalej.

Co się dzieje, gdy konserwacji brakuje

Wytyczne UDT mówią wprost: brak właściwej obsługi i konserwacji urządzenia stanowi niespełnienie przepisów dozoru technicznego. W praktyce widać to najszybciej przy badaniu okresowym.

• Dziennik bez aktualnych wpisów. Według wytycznych UDT brak aktualnych, pozytywnych przeglądów konserwacyjnych może być podstawą do odstąpienia od prób technicznych, czyli do tego, że inspektor ich nie przeprowadzi.
• Badanie bez konserwatora. Bez konserwującego badanie jest możliwe tylko wtedy, gdy uzgodni się to z UDT najpóźniej dzień wcześniej, badanie nie wymaga jego udziału, a konserwacje były wykonywane zgodnie z przepisami i wpisane do dziennika (§ 13 ust. 4).
• Bezpieczeństwo. Zaniedbana konserwacja to według UDT jedna z przyczyn wypadków i niebezpiecznych uszkodzeń. Po takim zdarzeniu UDT przeprowadza badanie powypadkowe lub poawaryjne i sam ustala jego zakres oraz potrzebne dokumenty (§ 21), a dziennik konserwacji jest naturalnym punktem odniesienia.

Co sprawdzić jako zarządca. Wystarczy przejrzeć dziennik: czy odstępy między przeglądami nie przekraczają 30 dni, czy przy każdym wpisie jest nazwisko i numer zaświadczenia konserwatora, czy jest wynik przeglądu i czy raz w roku pojawia się przegląd roczny.

Jak zaplanować konserwacje w firmie serwisowej

Co 30 dni to średnio ponad 12 przeglądów rocznie dla każdego dźwigu (365 : 30 ≈ 12,2), czyli w jednym roku 12, a w innym 13. Firma, która ma pod opieką 400 dźwigów osobowych, wykonuje blisko 4 900 konserwacji w roku, czyli około 400 w miesiącu. Przy takiej skali sprawdza się kilka zasad:

1. Termin liczony od ostatniej konserwacji. Kolejny przegląd planujesz od daty poprzedniego, a nie od początku miesiąca. Tak najłatwiej nie przekroczyć 30 dni.

2. Trasy w granicach terminu. Grupowanie urządzeń według adresów oszczędza czas, ale nie może przesunąć żadnej konserwacji poza 30 dni. Lepiej zrobić przegląd kilka dni wcześniej niż dzień za późno.

3. Zastępstwa zaplanowane z góry. Urlop albo choroba konserwatora nie zatrzymuje terminów. Każde urządzenie powinno mieć osobę, która przejmie je w razie nieobecności.

4. Lista kontrolna zgodna z instrukcją. Zakres przeglądu wynika z instrukcji eksploatacji, a ta różni się między producentami. Lista punktów do sprawdzenia, przypisana do konkretnego urządzenia, pomaga nie pominąć niczego w terenie.

5. Wpis od razu po pracy. Wpis w dzienniku zrobiony na miejscu, zaraz po pracy, jest pełniejszy niż uzupełniany po tygodniu w biurze. Podpis przedstawiciela klienta dodatkowo potwierdza wizytę, choć przepisy go nie wymagają.

Jak to wygląda w LiftManagerze

Każdy dźwig ma w LiftManagerze okres konserwacji ustawiony w karcie urządzenia. Dla dźwigów osobowych, których instrukcja nie podaje innego terminu, zaznacz w karcie urządzenia pole „Okres konserwacji w dniach” – jest przeznaczone dla okresu dokładnie 30 dni. Pierwszą konserwację planujesz przy dodawaniu urządzenia.

Konserwator widzi swoje konserwacje w aplikacji. Na miejscu rozpoczyna zadanie, a po pracy akceptuje je z podpisem klienta na ekranie telefonu. Aplikacja od razu proponuje datę kolejnej konserwacji według okresu urządzenia. Biuro widzi wszystkie konserwacje w panelu, może je planować, zamykać i generować protokół z własnego szablonu Excel.

Zakres przeglądu można zamienić na checklistę przypisaną do urządzeń. Jeśli oznaczysz ją jako obowiązkową, zadania nie da się zakończyć bez odhaczenia wszystkich punktów. Zobacz też, jak działa kalendarz serwisowy.

Najczęstsze pytania

Źródła

• Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2176): § 7, § 9, § 11, § 13, § 16 ust. 2, § 17 ust. 2, załącznik nr 2.
• Ustawa z 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 1194): art. 22 ust. 2, 3 i 3a, art. 23 ust. 2a i 2c.
• Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 21 maja 2019 r. w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1008): załącznik nr 3, tabela nr 2, poz. 12.
• Urząd Dozoru Technicznego, Przewodnik dla UTB: „Wytyczne UDT dotyczące eksploatacji urządzeń transportu bliskiego”, wydanie 3 z 9 lutego 2022 r. (komentarze do § 7 i § 9).

Tagi

• Konserwacje
• Przepisy
• UDT