10 min czytania

Pogotowie dźwigowe: jak zorganizować dyżur w firmie serwisowej

LiftManager Specjalista techniczny

Okładka artykułu „Pogotowie dźwigowe” – blog LiftManager

Pogotowie dźwigowe to w praktyce jeden telefon, który ktoś odbiera w nocy, w niedzielę i w Wigilię. Zarządca chce wiedzieć, że ktoś odbierze, konserwator chce wiedzieć, kiedy ma wolne, a właściciel – że nie wszystko spadnie na niego. Pokazujemy, z czego wynika obowiązek dyżuru, jakie są modele dyżuru w firmie serwisowej, jak przyjmować zgłoszenia po godzinach, jak zadbać o bezpieczeństwo dyżurnego i jak rozliczać wyjazdy z klientem i z pracownikiem.

Stan prawny na 17 listopada 2026 r.: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego (Dz.U. 2018 poz. 2176) i Kodeks pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245).

Czego wymaga umowa, a czego przepisy

Przepisy dozorowe mówią, kto odpowiada za sprawny dźwig, ale nie mówią, w jakich godzinach serwis ma odbierać telefon. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego nakłada na eksploatującego, czyli zwykle właściciela albo zarządcę budynku, obowiązek zapewnienia właściwej obsługi i konserwacji urządzenia (§ 7 ust. 1). Do konserwującego należy między innymi „usuwanie usterek oraz innych nieprawidłowości w działaniu UTB” i odnotowanie tego w dzienniku konserwacji (§ 9 ust. 1 pkt 4 i 5). Gdy usterka wymaga wyłączenia dźwigu z eksploatacji, konserwujący bezzwłocznie powiadamia o tym eksploatującego (§ 9 ust. 1 pkt 6). Czasu dojazdu ani godzin dyżuru rozporządzenie nie określa.

Godziny, czas reakcji i cenę ustala więc umowa z klientem. Zanim ułożysz grafik, sprawdź w umowach, które masz podpisane:

  • czy obiecujesz przyjmowanie zgłoszeń całą dobę, czy tylko w godzinach pracy,
  • jaki jest czas reakcji przy uwięzieniu pasażera, a jaki przy zwykłej awarii – i od czego liczy się ten czas (od telefonu, od zapisania zgłoszenia, czy od potwierdzenia przyjęcia),
  • czy wyjazd po godzinach jest w ryczałcie, czy płatny osobno, i czy różni się stawka nocna i świąteczna,
  • na jaki numer klient ma dzwonić i czy ten numer jest podany przy windzie,
  • kogo i pod jakim numerem dyżurny zawiadamia w nocy, gdy dźwig trzeba wyłączyć z eksploatacji.

Różni klienci często mają różne warunki: jeden ma pogotowie w cenie, drugi płaci za każde wezwanie, trzeci nie ma dyżuru w umowie. Dyżurny powinien to wiedzieć, zanim pojedzie.

Modele dyżuru: kto odbiera pogotowie dźwigowe

Nie ma jednego dobrego modelu. Zależy od liczby urządzeń, liczby konserwatorów i od tego, jak daleko są od siebie budynki. Cztery układy spotykane najczęściej:

Model Jak działa Kiedy pasuje Na co uważać
Właściciel pod telefonem Po godzinach dzwoni się do szefa, a on decyduje, kto jedzie Mała firma, kilka wezwań w miesiącu Szef nie ma wolnego. Gdy jest na urlopie, nikt nie wie, kto odbiera
Rotacyjny dyżur konserwatora Co tydzień inny konserwator odbiera numer pogotowia i jedzie sam Kilku konserwatorów, budynki w jednym mieście Dyżurny jedzie do dźwigów, których nie zna. Potrzebny dostęp do danych urządzeń
Dyżur dwustopniowy Jedna osoba odbiera telefon i decyduje, druga jest gotowa do wyjazdu Większa firma, kilka rejonów, sporo wezwań Dwie osoby na dyżurze to dwa grafiki i dwa rozliczenia
Telefon przez zewnętrzne biuro Firma zewnętrzna odbiera, zapisuje i przekazuje dyżurnemu Gdy w nocy dzwoni dużo osób, a wyjazdów jest mało Biuro musi znać zasady pilności i mieć gdzie zapisać zgłoszenie

Niezależnie od modelu ustal trzy rzeczy na piśmie: kto ma dyżur w danym tygodniu, kto go zastępuje, gdy zachoruje, i kto jest „drugą linią”, gdy dyżurny już jest na wezwaniu, a dzwoni kolejny klient. O podziale ról w ciągu dnia piszemy w tekście Role w firmie serwisowej.

Przyjmowanie zgłoszeń po godzinach

Po godzinach najważniejsze są dwie decyzje: czy jechać od razu i gdzie zapisać zgłoszenie. Obie są łatwiejsze, jeśli zasady ustalisz wcześniej, w spokojny dzień.

1. Jeden numer. Klienci dzwonią na numer firmowy, przekierowany na telefon dyżurnego, a nie na prywatne numery. Dlaczego, piszemy w tekście o zarządzaniu firmą, w której wszystko trafia do szefa. Przy zmianie dyżuru ustalcie stałą godzinę przekazania, na przykład w poniedziałek o 7:00, razem z przekierowaniem numeru i kluczami.

2. Spisane zasady: co jedzie od razu, a co czeka do rana. Ogólną kolejność pilności opisujemy w tekście o rolach w firmie serwisowej. Na dyżur dopisz do niej trzy rzeczy:

  • Zagrożenie. Jedziesz od razu, nawet gdy nikt nie jest uwięziony: otwarte drzwi szybowe, woda w szybie, dym albo zapach spalenizny. Do przyjazdu poproś dzwoniącego, żeby nie dopuszczał ludzi do dźwigu, a przy dymie albo zagrożeniu zdrowia – żeby dzwonił na 112.
  • Co może czekać do rana – według umów klientów.
  • Kogo dyżurny pyta, gdy nie jest pewien.

Wtedy każdy dyżurny decyduje tak samo i nie musi w nocy dzwonić do szefa.

3. Zapis od razu, także gdy wyjazd czeka do rana. Z godziną telefonu i tym, kto dzwonił. Po usunięciu usterki – wpis w dzienniku konserwacji, tak jak w dzień. Co ginie, gdy zgłoszenie zostaje w telefonie, opisujemy w tekście Zgłoszenie awarii windy. Rano zgłoszenia z nocy przejmuje osoba, która układa dzień.

4. Odpowiedź dla dzwoniącego. Jedno zdanie, które mówi, co dalej: „Przyjęte, jadę, będę za około godzinę” albo „Przyjęte, dźwig obejrzymy jutro rano jako pierwszy”. Zgłaszający nie dzwoni wtedy drugi raz.

5. Gdy dyżurny nie zdąży. Dyżurny jest na jednym wezwaniu, a przychodzi drugie. Zasada: dzwoni do drugiej linii albo do szefa, a zgłaszającemu mówi, kiedy realnie ktoś przyjedzie. Opóźnienie i jego przyczynę zapisuje przy zgłoszeniu – przyda się, gdy klient zapyta o czas reakcji z umowy.

Ważne: dyżurny musi wiedzieć, dokąd jedzie

W nocy dyżurny często jedzie do dźwigu, którego nie konserwuje na co dzień. Zanim wyjedzie, powinien mieć pod ręką adres z klatką, kontakt do osoby, która otworzy budynek i maszynownię, numer UDT, typ urządzenia i ostatnie wpisy z historii. Pomaga krótka notatka od stałego konserwatora przy urządzeniu, na przykład o nietypowym dojściu do maszynowni. Jeśli te dane są tylko w głowie stałego konserwatora albo w segregatorze w biurze, dyżur trwa dłużej, niż musi.

Bezpieczeństwo dyżurnego

Dyżurny częściej niż w dzień pracuje sam: w maszynowni na dachu, w szybie, w budynku, w którym nikogo nie ma. W rozmowach z firmami serwisowymi wraca pytanie, jak taki konserwator wezwie pomoc, gdy coś pójdzie nie tak. Kilka prostych zasad:

  • Ktoś wie, gdzie jest dyżurny. Przed wejściem do budynku dyżurny daje znać, dokąd jedzie, a po zakończeniu – że skończył. Ustalcie, kto zadzwoni, jeśli potwierdzenia nie ma – na przykład druga linia albo szef, po godzinie od wejścia do budynku.
  • Prace, których nie robi się w pojedynkę. Jeśli instrukcja eksploatacji albo ocena ryzyka w firmie wymaga przy danej czynności drugiej osoby, to wymaga jej także w nocy. Dyżurny powinien wiedzieć, kogo w takiej sytuacji wezwać.
  • Odpoczynek. Przyjmijcie prostą regułę, na przykład: jeśli dyżurny wrócił z wezwania po północy, zaczyna pracę później, najlepiej po 11 godzinach odpoczynku, a jego poranne konserwacje przejmuje ktoś inny albo przechodzą na kolejny dzień. Sprawdzaj to rano, przy przeglądzie zgłoszeń z nocy.

Prawo do odpoczynku wynika z Kodeksu pracy. Pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie (art. 132 § 1) i co najmniej 35 godzin w każdym tygodniu (art. 133 § 1). Przy usuwaniu awarii odpoczynek dobowy może być krótszy, ale pracownikowi należy się w okresie rozliczeniowym równoważny okres odpoczynku (art. 132 § 2 i 3), a odpoczynek tygodniowy nie może być krótszy niż 24 godziny (art. 133 § 2). Czy konkretne wezwanie mieści się w wyjątku, warto ustalić z osobą, która prowadzi w firmie kadry.

Rozliczanie wyjazdów i dyżurów

Dyżur rozlicza się w dwie strony: z klientem i z pracownikiem.

Z klientem. Każde wezwanie po godzinach powinno mieć zapisaną godzinę zgłoszenia, godzinę przyjazdu i zakończenia, przyczynę i to, co zrobiono. Jeśli umowa przewiduje osobną stawkę za noc albo święto, oznacz wezwanie od razu, a nie przy wystawianiu faktury. Jak nie zgubić takich pozycji, piszemy w tekście Niezafakturowane prace dodatkowe.

Z pracownikiem. Kodeks pracy pozwala zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy „w gotowości do wykonywania pracy” w zakładzie albo w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę – to jest dyżur (art. 1515 § 1). Najważniejsze zasady:

Sytuacja Co mówi Kodeks pracy
Dyżur bez wezwania Czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeśli pracownik nie wykonywał pracy. Dyżur nie może naruszać prawa do odpoczynku (art. 1515 § 2)
Dyżur w domu Za sam dyżur w domu, bez wezwania, Kodeks nie wymaga ani czasu wolnego, ani wynagrodzenia (art. 1515 § 3). Firma może jednak płacić za gotowość, jeśli tak ustali z pracownikiem
Dyżur poza domem (np. w firmie) Czas wolny w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru, a gdy nie da się go udzielić – wynagrodzenie według stawki godzinowej lub miesięcznej pracownika, tzw. osobistego zaszeregowania (art. 1515 § 3)
Wyjazd w czasie dyżuru To praca. Jeśli wykracza poza normy czasu pracy, jest pracą w godzinach nadliczbowych z dodatkiem 100% w nocy oraz w niedziele i święta, które nie są dla pracownika dniami pracy, a 50% w pozostałe dni (art. 1511 § 1). Zamiast dodatku pracodawca może dać czas wolny: na wniosek pracownika godzina za godzinę, bez wniosku półtorej godziny za godzinę (art. 1512)
Praca w porze nocnej Dodatek 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w nocy (art. 1518 § 1). Pora nocna to 8 godzin między 21:00 a 7:00 (art. 1517 § 1). Które to godziny, ustala się w firmie, na przykład w regulaminie pracy
Wyjazd w wolną sobotę Za pracę w dniu wolnym wynikającym z rozkładu czasu pracy, wykonaną z powodu awarii albo szczególnych potrzeb pracodawcy, należy się inny dzień wolny, w terminie uzgodnionym z pracownikiem, do końca okresu rozliczeniowego (art. 1513). Dotyczy to dnia wolnego w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, czyli zwykle wolnej soboty

To zasady dla pracowników na umowie o pracę. Gdy konserwator współpracuje na innej umowie, na przykład B2B, zapisz w niej stawkę za gotowość, stawki za wyjazd (dzienną, nocną, świąteczną), czas reakcji i sposób rozliczania godzin. Szczegóły ustal z osobą, która prowadzi kadry i płace: okres rozliczeniowy, zapisy w regulaminie pracy i ewentualny ryczałt za nadgodziny (możliwy, gdy konserwator stale pracuje poza siedzibą firmy, art. 1511 § 4).

Żeby rozliczyć dyżury bez sporów, zapisuj godzinę wyjazdu i powrotu oraz godzinę rozpoczęcia i zakończenia pracy na miejscu. Jak liczyć dojazd w czasie dyżuru, ustal z kadrami. Te same zapisy służą do faktury dla klienta i do rozliczenia z pracownikiem, a po roku pokażą, ile wezwań nocnych naprawdę wymagało wyjazdu – to dobra podstawa do wyceny pogotowia w kolejnej umowie.

Jak to wygląda w LiftManagerze

LiftManager pomaga w tym, co dzieje się po odebraniu telefonu:

  • Zgłoszenie prosto z telefonu. Dyżurny szuka urządzenia po adresie albo numerze UDT, otwiera kartę urządzenia i klika „Dodaj zgłoszenie” – urządzenie jest już wybrane. Na tej samej karcie widzi aktywne zadania, historię, pliki i osoby kontaktowe.
  • Priorytet i przydział. Przy dodawaniu zgłoszenia w panelu ustawiasz priorytet Niski, Średni albo Wysoki i osobę albo zespół w polu „Serwisant”. Gdy zgłoszenie trafia do dyżurnego od innej osoby, dyżurny dostaje powiadomienie o nowym zadaniu na telefonie z Androidem albo na iPhonie.
  • Przekazanie rano. Na liście zgłoszeń posortowanej po dacie dodania widać wszystko, co przyszło w nocy, ze statusem, priorytetem i serwisantem. W szczegółach zgłoszenia jest data dodania i osoba, która je dodała.
  • Godziny do rozliczenia. Zakładka „Historia przypisań” pokazuje, kto prowadził zgłoszenie, od kiedy do kiedy i jaki był faktyczny czas pracy. Konserwator w aplikacji widzi w historii swoich zadań godzinę rozpoczęcia i zakończenia każdego zadania na miejscu. Więcej we wpisie Obsłuż zgłoszenie od przyjęcia do zakończenia.

Jak wygląda rozdzielanie pracy i zgłoszenia na mapie, przeczytasz na stronach planowania pracy i mapy zgłoszeń.

Najczęstsze pytania

Co to jest pogotowie dźwigowe?

To przyjmowanie zgłoszeń i wyjazdy do awarii dźwigów poza zwykłymi godzinami pracy serwisu: w nocy, w weekendy i w święta. Zakres, czas reakcji i cenę pogotowia ustala umowa między firmą serwisową a właścicielem albo zarządcą budynku.

Czy serwis dźwigów musi mieć całodobowe pogotowie?

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego (Dz.U. 2018 poz. 2176) każe konserwującemu usuwać usterki (§ 9 ust. 1 pkt 4), ale nie określa godzin ani czasu dojazdu. Całodobowe pogotowie wynika więc z umowy z klientem – i to w umowie warto sprawdzić, co dokładnie firma obiecała.

Czy za dyżur pod telefonem w domu trzeba płacić?

Kodeks pracy nie przyznaje za samo pełnienie dyżuru w domu ani czasu wolnego, ani wynagrodzenia (art. 1515 § 3). Wyjazd do awarii to już praca, często w godzinach nadliczbowych. Wiele firm i tak płaci dyżurnemu dodatek za gotowość – to kwestia umowy z pracownikiem.

Ile osób potrzeba do dyżuru?

Dyżur konserwatora często trwa tydzień. Przy ośmiu konserwatorach w grafiku każdy ma dyżur mniej więcej co osiem tygodni, przy czterech – co miesiąc, co dla wielu osób jest już za często. Do tego warto mieć zastępcę na wypadek choroby i drugą osobę, którą można wezwać, gdy dyżurny już jest na wezwaniu albo gdy przy pracy potrzebne są dwie osoby.

Tagi